Em rút gọn được phân số bằng cách chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số, cho đến khi được phân số tối giản.
Mục tiêu bài học
- Nhận biết rút gọn phân số và phân số tối giản.
- Rút gọn phân số đến phân số tối giản.
- Vận dụng rút gọn trong bài toán thực tế.
Rút gọn phân số
Rút gọn phân số là tìm một phân số bằng nó nhưng có tử số và mẫu số bé hơn.
Cách làm: tìm một số tự nhiên lớn hơn 1 mà cả tử số và mẫu số đều chia hết, rồi chia cả hai cho số đó.
Làm như vậy cho đến khi được phân số tối giản, tức là tử số và mẫu số không cùng chia hết cho số nào lớn hơn 1.
Chẳng hạn: 18/24 = 9/12 = 3/4. Phân số 3/4 là phân số tối giản.
Các thẻ phân số
Băng giấy chia phần bằng nhau
Ví dụ có lời giải
Rút gọn phân số 30/45.
Xem lời giải
30 và 45 cùng chia hết cho 5: 30/45 = (30 : 5)/(45 : 5) = 6/9.
6 và 9 cùng chia hết cho 3: 6/9 = (6 : 3)/(9 : 3) = 2/3.
2/3 là phân số tối giản. Vậy 30/45 = 2/3.
Ghi nhớ nhanh
Rút gọn
Chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số
Tối giản
Không còn cùng chia hết cho số nào lớn hơn 1
Mẹo
Thử chia cho 2, 3, 5, …
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
Nhìn hình (thẻ phân số). Phân số nào là phân số tối giản?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
7/9
Giải thích:
7 và 9 không cùng chia hết cho số nào lớn hơn 1.
Em tự luyện 2
Bài tập
Thông hiểu
Nhìn hình (thẻ phân số). Rút gọn phân số thứ nhất và phân số thứ hai.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
12/18 = 2/3; 15/40 = 3/8
Giải thích:
Chia 12 và 18 cho 6; chia 15 và 40 cho 5.
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
Nhìn hình (băng giấy). Viết phân số chỉ phần tô màu rồi rút gọn.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
6/8 = 3/4
Giải thích:
Chia cả 6 và 8 cho 2.
Em tự luyện 4
Bài tập
Vận dụng
Lớp có 32 học sinh, 24 bạn biết bơi. Số bạn biết bơi bằng mấy phần số học sinh cả lớp? Viết phân số tối giản.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
3/4
Giải thích:
24/32 = 3/4 (chia cả hai cho 8).
Lỗi thường gặp
Có bạn rút gọn 12/18 = 6/9 rồi dừng lại. 6 và 9 còn cùng chia hết cho 3, nên phải rút gọn tiếp: 6/9 = 2/3.
Luyện tập củng cố
Bài học liên kết với các kỹ năng trọng tâm sau. Bộ câu hỏi luyện tập trực tuyến đang được bổ sung.
Tính chất / rút gọn / quy đồng phân số