Em trừ được hai phân số cùng mẫu số, và trừ hai phân số khác mẫu số bằng cách quy đồng mẫu số trước.
Mục tiêu bài học
- Trừ hai phân số cùng mẫu số.
- Trừ hai phân số khác mẫu số khi một mẫu số chia hết cho mẫu số kia.
- Trừ một phân số từ 1 và giải bài toán thực tế.
Phép trừ phân số
Hai phân số cùng mẫu số: lấy tử số thứ nhất trừ tử số thứ hai, mẫu số giữ nguyên. Chẳng hạn: 6/7 − 2/7 = 4/7.
Hai phân số khác mẫu số: quy đồng mẫu số, rồi trừ hai phân số đã cùng mẫu số.
Chẳng hạn: 5/6 − 1/3 = 5/6 − 2/6 = 3/6 = 1/2.
Muốn lấy 1 trừ đi một phân số, em viết 1 thành phân số có tử số bằng mẫu số, như 1 = 8/8.
Các băng giấy bằng nhau
Các thẻ phân số
Ví dụ có lời giải
Tính: 11/12 − 1/4.
Xem lời giải
12 chia hết cho 4 nên quy đồng với mẫu số chung 12: 1/4 = 3/12.
11/12 − 3/12 = 8/12 = 2/3.
Vậy 11/12 − 1/4 = 2/3.
Ghi nhớ nhanh
Cùng mẫu số
Trừ tử số, giữ nguyên mẫu số
Khác mẫu số
Quy đồng trước rồi trừ
Trừ từ 1
1 = 5/5 = 8/8 = …
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
Nhìn hình (hai băng giấy). Phần tô màu của băng trên nhiều hơn băng dưới bao nhiêu phần băng giấy?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
7/8 − 3/8 = 4/8 = 1/2
Giải thích:
Cùng mẫu số 8; 7 − 3 = 4.
Em tự luyện 2
Bài tập
Thông hiểu
Nhìn hình (thẻ phân số). Lấy phân số thứ nhất trừ phân số thứ hai.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
9/10 − 3/5 = 9/10 − 6/10 = 3/10
Giải thích:
Quy đồng: 3/5 = 6/10.
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
Tính: 1 − 2/5.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
3/5
Giải thích:
1 = 5/5; 5/5 − 2/5 = 3/5.
Em tự luyện 4
Bài tập
Vận dụng
Một tấm vải, đã dùng 3/8 tấm để may áo và 1/4 tấm để may túi. Còn lại bao nhiêu phần tấm vải?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
3/8 tấm vải
Giải thích:
Đã dùng: 3/8 + 2/8 = 5/8; còn lại: 8/8 − 5/8 = 3/8.
Lỗi thường gặp
Có bạn tính 5/6 − 1/3 = 4/3 vì lấy 5 − 1 và giữ mẫu số 3. Hai phân số khác mẫu số phải quy đồng trước: 5/6 − 2/6 = 3/6 = 1/2.
Luyện tập củng cố
Bài học liên kết với các kỹ năng trọng tâm sau. Bộ câu hỏi luyện tập trực tuyến đang được bổ sung.
Tính chất / rút gọn / quy đồng phân số
Cộng trừ phân số