Em làm quen với đường tròn, tâm, bán kính, đường kính, vẽ đường tròn bằng com-pa và tính chu vi, diện tích hình tròn.
Mục tiêu bài học
- Nhận biết tâm, bán kính, đường kính; biết đường kính gấp 2 lần bán kính.
- Vẽ đường tròn bằng com-pa.
- Tính chu vi (C = d × 3,14) và diện tích (S = r × r × 3,14) của hình tròn.
Đường tròn, chu vi và diện tích hình tròn
Đầu chì của com-pa quay quanh đầu kim vạch ra một đường tròn; điểm đặt đầu kim là tâm. Hình gồm đường tròn và phần bên trong là hình tròn.
Đoạn thẳng nối tâm với một điểm trên đường tròn là bán kính (r). Đoạn thẳng đi qua tâm, nối hai điểm trên đường tròn là đường kính (d): d = r × 2.
Muốn tính chu vi hình tròn, ta lấy đường kính nhân với 3,14: C = d × 3,14, hoặc C = r × 2 × 3,14.
Muốn tính diện tích hình tròn, ta lấy bán kính nhân với bán kính rồi nhân với 3,14: S = r × r × 3,14.
Hình tròn tâm O
Mặt bàn hình tròn
Ví dụ có lời giải
Bánh xe có đường kính 0,6 m. Tính chu vi bánh xe.
Xem lời giải
Chu vi bánh xe là: 0,6 × 3,14 = 1,884 (m).
Đáp số: 1,884 m.
Ghi nhớ nhanh
Đường kính
d = r × 2
Chu vi
C = d × 3,14
Diện tích
S = r × r × 3,14
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
Nhìn hình (hình tròn tâm O, đơn vị xăng-ti-mét). Nêu bán kính và đường kính của hình tròn.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
r = 4 cm; d = 8 cm
Giải thích:
Đường kính gấp 2 lần bán kính.
Em tự luyện 2
Bài tập
Thông hiểu
Nhìn hình (mặt bàn, đơn vị đề-xi-mét). Tính chu vi mặt bàn.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
15,7 dm
Giải thích:
5 × 3,14 = 15,7 (dm).
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
Tính diện tích hình tròn tâm O ở hình thứ nhất.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
50,24 cm²
Giải thích:
4 × 4 × 3,14 = 50,24 (cm²).
Em tự luyện 4
Bài tập
Vận dụng
Bánh xe đạp có đường kính 0,65 m. Hỏi khi bánh xe lăn trên mặt đất được 100 vòng thì xe đi được bao nhiêu mét?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
204,1 m
Giải thích:
Mỗi vòng xe đi được một chu vi: 0,65 × 3,14 = 2,041 (m). 100 vòng: 2,041 × 100 = 204,1 (m).
Lỗi thường gặp
Có bạn tính diện tích hình tròn bằng r × 2 × 3,14 (đó là chu vi). Diện tích phải lấy bán kính nhân bán kính: S = r × r × 3,14.
Luyện tập củng cố
Bài học liên kết với các kỹ năng trọng tâm sau. Bộ câu hỏi luyện tập trực tuyến đang được bổ sung.
Hình tròn, đường tròn
Chu vi hình phẳng
Diện tích hình phẳng