Em cùng nhóm tự làm một cuộc khảo sát nhỏ: đặt câu hỏi, kiểm đếm, lập bảng, đọc biểu đồ và rút ra nhận xét cho lớp mình.
Mục tiêu bài học
- Thực hành các bước: nêu câu hỏi, thu thập, phân loại, biểu diễn, nhận xét.
- Tính tỉ số, tỉ số phần trăm từ số liệu thu được.
- Đọc biểu đồ hình quạt tròn để giải quyết vấn đề thực tế của lớp.
Thực hành thu thập, phân tích, biểu diễn số liệu
Bước 1: Nêu câu hỏi cần tìm hiểu, ví dụ "Mỗi tuần bạn đọc sách mấy giờ?".
Bước 2: Thu thập số liệu bằng cách hỏi, đo hoặc quan sát, ghi bằng bảng kiểm đếm.
Bước 3: Lập bảng số liệu, tính tổng và tỉ số phần trăm của mỗi nhóm; có thể biểu diễn bằng biểu đồ cột hoặc biểu đồ hình quạt tròn.
Bước 4: Đọc bảng, biểu đồ và nêu nhận xét, đề xuất việc nên làm.
Bảng kiểm đếm theo màu
Biểu đồ hình quạt tròn
Ví dụ có lời giải
Lớp 5B hỏi 40 bạn về cách đến trường: 18 bạn đi bộ, 12 bạn đi xe đạp, 10 bạn được đưa đón. Tính tỉ số phần trăm của mỗi nhóm so với số bạn được hỏi.
Xem lời giải
Đi bộ: 18 : 40 = 0,45 = 45%.
Xe đạp: 12 : 40 = 0,3 = 30%.
Đưa đón: 10 : 40 = 0,25 = 25%.
Kiểm tra: 45% + 30% + 25% = 100%.
Ghi nhớ nhanh
Câu hỏi
Muốn biết điều gì?
Số liệu
Kiểm đếm, lập bảng
Nhận xét
Đọc bảng, biểu đồ
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
Nhìn bảng kiểm đếm (mỗi màu là một việc trực nhật). Mỗi việc có bao nhiêu bạn nhận?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
Quét lớp 9; lau cửa 6; kê bàn ghế 8; trang trí 7
Giải thích:
Đếm theo nhóm năm vạch ở từng hàng.
Em tự luyện 2
Bài tập
Thông hiểu
Số bạn quét lớp chiếm bao nhiêu phần trăm số bạn của cả nhóm trực nhật?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
30%
Giải thích:
Tổng: 9 + 6 + 8 + 7 = 30; 9 : 30 = 0,3 = 30%.
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
Nhìn biểu đồ (200 món đồ quyên góp). Mỗi loại có bao nhiêu món?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
Sách 80; quần áo 60; đồ chơi 40; đồ dùng học tập 20
Giải thích:
200 × 40 : 100 = 80; 200 × 30 : 100 = 60; 200 × 20 : 100 = 40; 200 × 10 : 100 = 20.
Em tự luyện 4
Bài tập
Vận dụng
Lớp muốn có ít nhất 50 món đồ chơi để tặng các em nhỏ. Cần quyên góp thêm ít nhất bao nhiêu món đồ chơi?
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
10 món
Giải thích:
50 − 40 = 10.
Lỗi thường gặp
Có bạn chỉ hỏi vài bạn thân rồi kết luận cho cả lớp. Muốn nhận xét đúng cho lớp, cần hỏi đủ các bạn và ghi chép cẩn thận từng câu trả lời.
Luyện tập củng cố
Bài học liên kết với các kỹ năng trọng tâm sau. Bộ câu hỏi luyện tập trực tuyến đang được bổ sung.
Bảng số liệu và biểu đồ
Thu thập, phân loại, sắp xếp số liệu