Mức Cơ bản. Dạng 1: Tìm số hạng chưa biết; Dạng 2: Tìm số bị trừ, số trừ chưa biết. Có quy tắc, ví dụ có lời giải và bài tự luyện kèm đáp án.
Mục tiêu bài học
- Nhận diện được tìm số hạng chưa biết (Dạng 1).
- Nhận diện được tìm số bị trừ, số trừ chưa biết (Dạng 2).
- Áp dụng đúng quy tắc tìm thành phần chưa biết và trình bày từng bước.
- Biết thử lại để kiểm tra kết quả tìm được.
Em cần biết
Bài này thuộc mức Cơ bản của chuyên đề Tìm x lớp 4, gồm: Dạng 1: Tìm số hạng chưa biết; Dạng 2: Tìm số bị trừ, số trừ chưa biết.
Nguyên tắc chung: xác định x giữ vai trò gì trong phép tính, áp dụng quy tắc tìm thành phần chưa biết, rồi thử lại.
Ở lớp 4, mỗi bài tìm x có đúng một đáp số: x bằng một số cụ thể.
Sơ đồ ghi nhớ
Dạng 1. Tìm số hạng chưa biết
Nhận diện: x + a = b hoặc a + x = b (x là một số hạng, b là tổng).
Quy tắc: x = tổng − số hạng đã biết.
Bước 1: Xác định vai trò của x.
Bước 2: Áp dụng quy tắc, tính kết quả.
Bước 3: Thử lại bằng cách thay x vào phép tính ban đầu.
Ví dụ có lời giải (Dạng 1)
Tìm x: x + 12 457 = 30 000
Xem lời giải
x là số hạng chưa biết.
x = 30 000 − 12 457
x = 17 543
Thử lại: 17 543 + 12 457 = 30 000 (đúng).
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
(Dạng 1) Tìm x: 4 029 + x = 7 684
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 3 655
Giải thích:
x = 7 684 − 4 029 = 3 655.
Em tự luyện 2
Bài tập
Nhận biết
(Dạng 1) Tìm x: x + 1 245 = 3 678
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 2 433
Giải thích:
x = 3 678 − 1 245 = 2 433.
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 1) Tìm x: 28 506 + x = 100 000
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 71 494
Giải thích:
x = 100 000 − 28 506 = 71 494.
Dạng 2. Tìm số bị trừ, số trừ chưa biết
Nhận diện: x − a = b (x là số bị trừ) hoặc a − x = b (x là số trừ).
Quy tắc: Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ. Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu.
Chú ý: x đứng trước dấu trừ hay sau dấu trừ sẽ cho cách làm khác nhau.
Ví dụ có lời giải (Dạng 2)
Tìm x: a) x − 1 358 = 4 768 b) 2 495 − x = 698
Xem lời giải
a) x là số bị trừ: x = 4 768 + 1 358 = 6 126.
b) x là số trừ: x = 2 495 − 698 = 1 797.
Thử lại: 6 126 − 1 358 = 4 768; 2 495 − 1 797 = 698 (đúng).
Em tự luyện 4
Bài tập
Nhận biết
(Dạng 2) Tìm x: x − 7 894 = 23 567
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 31 461
Giải thích:
x là số bị trừ: x = 23 567 + 7 894 = 31 461.
Em tự luyện 5
Bài tập
Nhận biết
(Dạng 2) Tìm x: 56 789 − x = 12 345
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 44 444
Giải thích:
x là số trừ: x = 56 789 − 12 345 = 44 444.
Em tự luyện 6
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 2) Tìm x: 100 000 − x = 36 528
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 63 472
Giải thích:
x là số trừ: x = 100 000 − 36 528 = 63 472.
Ghi nhớ nhanh
Dạng 1
Muốn tìm số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
Dạng 2
Số bị trừ = hiệu + số trừ; Số trừ = số bị trừ − hiệu.
Thử lại
Thay x vừa tìm được vào đề bài; hai vế bằng nhau thì kết quả đúng.
Lỗi thường gặp
• Nhầm vai trò của x: x − a = b thì x là số bị trừ (lấy hiệu cộng số trừ), còn a − x = b thì x là số trừ (lấy số bị trừ trừ hiệu).
• Nhớ máy móc “cộng thì trừ, trừ thì cộng” dễ sai ở dạng a − x = b.
• Quên thử lại: thay x vào đề bài để kiểm tra.
Luyện tập củng cố
Kiểm tra lại mức độ hiểu bài và rèn luyện kỹ năng qua các câu hỏi trắc nghiệm tương tác.
Bắt đầu luyện tập ngay
Liên kết 2 kỹ năng