Mức Trung bình. Dạng 7: Tìm x với hai phép tính khác cấp; Dạng 8: Tìm x trong biểu thức có dấu ngoặc. Có quy tắc, ví dụ có lời giải và bài tự luyện kèm đáp án.
Mục tiêu bài học
- Nhận diện được tìm x với hai phép tính khác cấp (Dạng 7).
- Nhận diện được tìm x trong biểu thức có dấu ngoặc (Dạng 8).
- Áp dụng đúng quy tắc tìm thành phần chưa biết và trình bày từng bước.
- Biết thử lại để kiểm tra kết quả tìm được.
Em cần biết
Bài này thuộc mức Trung bình của chuyên đề Tìm x lớp 4, gồm: Dạng 7: Tìm x với hai phép tính khác cấp; Dạng 8: Tìm x trong biểu thức có dấu ngoặc.
Nguyên tắc chung: xác định x giữ vai trò gì trong phép tính, áp dụng quy tắc tìm thành phần chưa biết, rồi thử lại.
Ở lớp 4, mỗi bài tìm x có đúng một đáp số: x bằng một số cụ thể.
Sơ đồ ghi nhớ
Dạng 7. Tìm x với hai phép tính khác cấp
Nhận diện: vế chứa x có cả nhân/chia và cộng/trừ, ví dụ x × 4 + 25 = 165.
Bước 1: Xác định phép tính thực hiện sau cùng (thường là cộng hoặc trừ).
Bước 2: Coi tích/thương chứa x là một số chưa biết và tìm nó trước.
Bước 3: Tìm x từ tích/thương đó, rồi thử lại.
Ví dụ có lời giải (Dạng 7)
Tìm x: 845 − x : 3 = 115
Xem lời giải
Coi (x : 3) là số trừ:
x : 3 = 845 − 115 = 730
x = 730 × 3 = 2 190
Thử lại: 2 190 : 3 = 730; 845 − 730 = 115 (đúng).
Em tự luyện 1
Bài tập
Nhận biết
(Dạng 7) Tìm x: x × 4 + 25 = 165
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 35
Giải thích:
x × 4 = 165 − 25 = 140 → x = 140 : 4 = 35.
Em tự luyện 2
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 7) Tìm x: 100 − x × 4 = 28
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 18
Giải thích:
x × 4 = 100 − 28 = 72 → x = 72 : 4 = 18.
Em tự luyện 3
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 7) Tìm x: 84 : x + 12 = 19
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 12
Giải thích:
84 : x = 19 − 12 = 7 → x = 84 : 7 = 12.
Dạng 8. Tìm x trong biểu thức có dấu ngoặc
Nhận diện: x nằm trong dấu ngoặc, ví dụ (3 586 − x) : 7 = 168.
Bước 1: Coi (…) là một số chưa biết, áp dụng quy tắc với phép tính ngoài ngoặc.
Bước 2: Tìm x trong ngoặc như dạng cơ bản.
Không được tự ý bỏ dấu ngoặc.
Ví dụ có lời giải (Dạng 8)
Tìm x: (3 586 − x) : 7 = 168
Xem lời giải
Coi (3 586 − x) là số bị chia:
3 586 − x = 168 × 7 = 1 176
x = 3 586 − 1 176 = 2 410
Thử lại: (3 586 − 2 410) : 7 = 1 176 : 7 = 168 (đúng).
Em tự luyện 4
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 8) Tìm x: (1 747 + x) : 5 = 2 840
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 12 453
Giải thích:
1 747 + x = 2 840 × 5 = 14 200 → x = 14 200 − 1 747 = 12 453.
Em tự luyện 5
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 8) Tìm x: (2 478 − x) × 16 = 18 496
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 1 322
Giải thích:
2 478 − x = 18 496 : 16 = 1 156 → x = 2 478 − 1 156 = 1 322.
Em tự luyện 6
Bài tập
Vận dụng
(Dạng 8) Tìm x: 216 : (x − 5) = 8
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 32
Giải thích:
x − 5 = 216 : 8 = 27 → x = 27 + 5 = 32.
Ghi nhớ nhanh
Dạng 7
Nhân, chia làm trước nên khi gỡ x ta xử lý phép cộng, trừ trước.
Dạng 8
Coi cả biểu thức trong ngoặc là một thành phần chưa biết, tìm nó trước rồi mới tìm x.
Thử lại
Thay x vừa tìm được vào đề bài; hai vế bằng nhau thì kết quả đúng.
Lỗi thường gặp
• Sai thứ tự gỡ: với x × 4 + 25 = 165 phải trừ 25 trước rồi mới chia 4.
• Tự ý bỏ dấu ngoặc: (2 478 − x) × 16 không bằng 2 478 − x × 16.
• Quên thử lại cả biểu thức sau khi tìm được x.
Luyện tập củng cố
Kiểm tra lại mức độ hiểu bài và rèn luyện kỹ năng qua các câu hỏi trắc nghiệm tương tác.
Bắt đầu luyện tập ngay
Liên kết 2 kỹ năng