Mức Nâng cao. Dạng 11: Tìm x trong biểu thức nhiều lớp; Dạng 12: Tìm x khi x xuất hiện nhiều lần (tính chất phân phối). Có quy tắc, ví dụ có lời giải và bài tự luyện kèm đáp án.
Mục tiêu bài học
- Nhận diện được tìm x trong biểu thức nhiều lớp (Dạng 11).
- Nhận diện được tìm x khi x xuất hiện nhiều lần (tính chất phân phối) (Dạng 12).
- Áp dụng đúng quy tắc tìm thành phần chưa biết và trình bày từng bước.
- Biết thử lại để kiểm tra kết quả tìm được.
Em cần biết
Bài này thuộc mức Nâng cao của chuyên đề Tìm x lớp 4, gồm: Dạng 11: Tìm x trong biểu thức nhiều lớp; Dạng 12: Tìm x khi x xuất hiện nhiều lần (tính chất phân phối).
Nguyên tắc chung: xác định x giữ vai trò gì trong phép tính, áp dụng quy tắc tìm thành phần chưa biết, rồi thử lại.
Ở lớp 4, mỗi bài tìm x có đúng một đáp số: x bằng một số cụ thể.
Sơ đồ ghi nhớ
Dạng 11. Tìm x trong biểu thức nhiều lớp
Nhận diện: biểu thức có nhiều phép tính và nhiều tầng ngoặc, ví dụ [(x + 20) × 3 − 15] : 5 = 30.
Bước 1: Xác định phép tính ngoài cùng (làm sau cùng), coi phần còn lại là một số chưa biết.
Bước 2: Lặp lại cho đến khi chỉ còn x.
Nên viết mỗi lần gỡ một dòng để tránh nhầm.
Ví dụ có lời giải (Dạng 11)
Tìm x: (x + 12) × 5 − 30 = 95
Xem lời giải
(x + 12) × 5 = 95 + 30 = 125
x + 12 = 125 : 5 = 25
x = 25 − 12 = 13
Thử lại: (13 + 12) × 5 − 30 = 125 − 30 = 95 (đúng).
Em tự luyện 1
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 11) Tìm x: (x − 8) : 6 + 14 = 27
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 86
Giải thích:
(x − 8) : 6 = 13 → x − 8 = 78 → x = 86.
Em tự luyện 2
Bài tập
Vận dụng
(Dạng 11) Tìm x: 1 500 − (x : 4 + 125) = 1 000
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 1 500
Giải thích:
x : 4 + 125 = 500 → x : 4 = 375 → x = 1 500.
Em tự luyện 3
Bài tập
Vận dụng
(Dạng 11) Tìm x: [(x + 20) × 3 − 15] : 5 = 30
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 35
Giải thích:
(x + 20) × 3 − 15 = 150 → (x + 20) × 3 = 165 → x + 20 = 55 → x = 35.
Dạng 12. Tìm x khi x xuất hiện nhiều lần (tính chất phân phối)
Nhận diện: x xuất hiện ở nhiều số hạng, ví dụ x × 5 + x × 3 = 256.
Bước 1: Dùng tính chất một số nhân với một tổng/hiệu để gộp: x × 5 + x × 3 = x × (5 + 3).
Bước 2: Viết x đứng một mình thành x × 1 (ví dụ x + x × 9 = x × 10).
Bước 3: Đưa về dạng tìm thừa số.
Ví dụ có lời giải (Dạng 12)
Tìm x: x × 5 + x × 3 = 256
Xem lời giải
x × (5 + 3) = 256
x × 8 = 256
x = 256 : 8 = 32
Thử lại: 32 × 5 + 32 × 3 = 160 + 96 = 256 (đúng).
Em tự luyện 4
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 12) Tìm x: x × 7 − x × 2 = 145
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 29
Giải thích:
x × (7 − 2) = 145 → x × 5 = 145 → x = 29.
Em tự luyện 5
Bài tập
Thông hiểu
(Dạng 12) Tìm x: x + x × 9 = 2 340
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 234
Giải thích:
x × 1 + x × 9 = x × 10 = 2 340 → x = 234.
Em tự luyện 6
Bài tập
Vận dụng
(Dạng 12) Tìm x: x × 3 + x × 5 + 24 = 88
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 8
Giải thích:
x × 8 + 24 = 88 → x × 8 = 64 → x = 8.
Em tự luyện 7
Bài tập
Vận dụng
(Dạng 12) Tìm x: x × 101 − x = 5 600
Xem đáp án & giải thích
Đáp án:
x = 56
Giải thích:
x × (101 − 1) = x × 100 = 5 600 → x = 56.
Ghi nhớ nhanh
Dạng 11
Gỡ từng lớp từ ngoài vào trong: phép tính làm sau cùng thì gỡ trước.
Dạng 12
a × x + b × x = (a + b) × x; nhớ x = x × 1.
Thử lại
Thay x vừa tìm được vào đề bài; hai vế bằng nhau thì kết quả đúng.
Lỗi thường gặp
• Gỡ nhầm lớp: phải gỡ phép tính làm sau cùng trước.
• Quên x = x × 1: x + x × 9 = x × 10 chứ không phải x × 9.
• Gộp sai dấu khi có phép trừ: x × 12 − x × 7 − x = x × (12 − 7 − 1).
Luyện tập củng cố
Kiểm tra lại mức độ hiểu bài và rèn luyện kỹ năng qua các câu hỏi trắc nghiệm tương tác.
Bắt đầu luyện tập ngay
Liên kết 2 kỹ năng