Trường Kiến Thức đang trong giai đoạn thử nghiệm. Một số tính năng và nội dung đang được hoàn thiện. Nếu phát hiện lỗi, vui lòng gửi báo lỗi cho chúng tôi. Gửi báo lỗi
Toán · Lớp 4

Bài 8. Tìm x theo dấu hiệu chia hết

Tìm x – từ cơ bản đến nâng cao

Toán · Lớp 4 Kiến thức & củng cố Có bài luyện tập
Bài 8. Tìm x theo dấu hiệu chia hết
Nội dung bài học

Mức Nâng cao. Dạng 16: Tìm x theo dấu hiệu chia hết (có điều kiện để x là một số); Dạng 17: Tìm chữ số x để số chia hết. Có quy tắc, ví dụ có lời giải và bài tự luyện kèm đáp án.

Mục tiêu bài học

  • Nhận diện được tìm x theo dấu hiệu chia hết (có điều kiện để x là một số) (Dạng 16).
  • Nhận diện được tìm chữ số x để số chia hết (Dạng 17).
  • Áp dụng đúng quy tắc tìm thành phần chưa biết và trình bày từng bước.
  • Biết thử lại để kiểm tra kết quả tìm được.

Em cần biết

Bài này thuộc mức Nâng cao của chuyên đề Tìm x lớp 4, gồm: Dạng 16: Tìm x theo dấu hiệu chia hết (có điều kiện để x là một số); Dạng 17: Tìm chữ số x để số chia hết. Nguyên tắc chung: xác định x giữ vai trò gì trong phép tính, áp dụng quy tắc tìm thành phần chưa biết, rồi thử lại. Ở lớp 4, mỗi bài tìm x có đúng một đáp số: x bằng một số cụ thể.

Sơ đồ ghi nhớ

Sơ đồ ghi nhớ Bài 8. Tìm x theo dấu hiệu chia hết
Sơ đồ tóm tắt cách gỡ x của các dạng trong bài.

Dạng 16. Tìm x theo dấu hiệu chia hết (có điều kiện để x là một số)

Nhận diện: đề cho x chia hết cho một hoặc nhiều số, kèm thêm điều kiện (x lớn hơn, nhỏ hơn một số; x là số chẵn, số lẻ; x là số lớn nhất, nhỏ nhất…) để chỉ có đúng một số x thỏa mãn. Bước 1: Xác định các dấu hiệu chia hết cần dùng. Bước 2: Thử các số gần điều kiện của đề, loại dần những số không thỏa mãn từng điều kiện. Bước 3: Kết luận x bằng đúng một số, rồi thử lại tất cả các điều kiện. Lưu ý: ở lớp 4, đáp số của bài tìm x luôn là một số cụ thể.

Ví dụ có lời giải (Dạng 16)

Tìm x, biết x chia hết cho cả 2; 3 và 5, và 120 < x < 160.
Xem lời giải
Chia hết cho 2 và 5 thì tận cùng là 0, nên x là số tròn chục lớn hơn 120 và nhỏ hơn 160. Thử: 130 có tổng các chữ số là 4; 140 có tổng là 5; 150 có tổng là 6. Chỉ có 150 có tổng các chữ số chia hết cho 3. Vậy x = 150. Thử lại: 150 chia hết cho 2; 3; 5 và 120 < 150 < 160 (đúng).

Em tự luyện 1

Bài tập Thông hiểu
(Dạng 16) Tìm x, biết x là số chẵn, x chia hết cho 9 và 1 000 < x < 1 015.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 1 008
Giải thích: Số chia hết cho 9 đầu tiên lớn hơn 1 000 là 1 008 (1 + 0 + 0 + 8 = 9), số tiếp theo là 1 017 đã lớn hơn 1 015. 1 008 là số chẵn. Vậy x = 1 008.

Em tự luyện 2

Bài tập Vận dụng
(Dạng 16) Tìm x là số lẻ, chia hết cho cả 3 và 5, biết 50 < x < 100.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 75
Giải thích: Chia hết cho 3 và 5 thì chia hết cho 15. Thử các số chia hết cho 15 lớn hơn 50 và nhỏ hơn 100: 60 (chẵn), 75 (lẻ), 90 (chẵn). Vậy x = 75.

Em tự luyện 3

Bài tập Vận dụng
(Dạng 16) Tìm số x nhỏ nhất có ba chữ số chia hết cho cả 2; 3; 5 và 9.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 180
Giải thích: Chia hết cho 2 và 5 → tận cùng 0; chia hết cho 9 → tổng chữ số chia hết cho 9. Số nhỏ nhất: 180.

Dạng 17. Tìm chữ số x để số chia hết

Nhận diện: x (hoặc a, b) là một chữ số trong một số, ví dụ 4x5 chia hết cho 9. Bước 1: Dùng dấu hiệu chia hết cho 2, 5 để xác định chữ số tận cùng (nếu có). Bước 2: Dùng dấu hiệu chia hết cho 3, 9: tổng các chữ số chia hết cho 3 hoặc 9. Bước 3: Thử các giá trị x từ 0 đến 9 (x là chữ số đầu tiên thì x khác 0), rồi dùng điều kiện của đề (x khác 0, x lớn nhất, x là số chẵn…) để chọn đúng một chữ số x. Đáp số là một chữ số cụ thể; luôn thử lại bằng dấu hiệu chia hết.

Ví dụ có lời giải (Dạng 17)

Tìm chữ số x khác 0 để số 4x5 chia hết cho 9.
Xem lời giải
Tổng các chữ số: 4 + x + 5 = 9 + x. x là chữ số khác 0 nên 9 + x lớn hơn 9 và không quá 18. Số chia hết cho 9 lớn hơn 9 và không quá 18 là 18, nên 9 + x = 18, x = 9. Vậy x = 9. Thử lại: 495 có tổng các chữ số 4 + 9 + 5 = 18 chia hết cho 9 (đúng).

Em tự luyện 4

Bài tập Thông hiểu
(Dạng 17) Tìm chữ số x để số 37x chia hết cho cả 3 và 5.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 5
Giải thích: Chia hết cho 5 nên chữ số tận cùng x là 0 hoặc 5. Thử: 370 có tổng các chữ số 10 (không chia hết cho 3); 375 có tổng 15 (chia hết cho 3). Vậy x = 5.

Em tự luyện 5

Bài tập Thông hiểu
(Dạng 17) Tìm chữ số x lớn hơn 5 để số 2x8 chia hết cho 3.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 8
Giải thích: Tổng các chữ số: 2 + x + 8 = 10 + x. x lớn hơn 5 nên thử x = 6; 7; 8; 9: được 16; 17; 18; 19. Chỉ 18 chia hết cho 3. Vậy x = 8.

Em tự luyện 6

Bài tập Vận dụng
(Dạng 17) Tìm chữ số x để số 7x50 chia hết cho cả 2; 5 và 9.
Xem đáp án & giải thích
Đáp án: x = 6
Giải thích: Số 7x50 tận cùng là 0 nên chia hết cho 2 và 5. Tổng các chữ số: 7 + x + 5 + 0 = 12 + x. x là chữ số nên 12 + x từ 12 đến 21; số chia hết cho 9 trong khoảng đó chỉ có 18, nên x = 6. Số cần tìm: 7 650.

Ghi nhớ nhanh

Dạng 16
Chia hết cho 2 và 5 ⇔ tận cùng 0; chia hết cho 9 ⇔ tổng các chữ số chia hết cho 9; chia hết cho 3 ⇔ tổng các chữ số chia hết cho 3.
Dạng 17
x là một chữ số nên chỉ nhận các giá trị từ 0 đến 9.
Thử lại
Thay x vừa tìm được vào đề bài; hai vế bằng nhau thì kết quả đúng.

Lỗi thường gặp

• Bỏ sót điều kiện phụ của đề (số chẵn, số lẻ, x khác 0, x lớn nhất…) nên chọn sai số x. • Lấy cả số bằng đầu mút khi đề dùng dấu “<” hoặc “>”. • Chữ số đầu tiên của một số không thể là 0. • Chỉ dùng một dấu hiệu khi đề yêu cầu chia hết cho nhiều số. • Kết luận chưa rõ: đáp số phải là x bằng một số cụ thể.

Luyện tập củng cố

Kiểm tra lại mức độ hiểu bài và rèn luyện kỹ năng qua các câu hỏi trắc nghiệm tương tác.

Bắt đầu luyện tập ngay Liên kết 2 kỹ năng